پژوهش های حقوق اقتصادی و تجاری

مالیات جهانی: مفهوم و ارزیابی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

سعیدرضا ابدی 1
محمدمهدی شیرازی 2

1 دانشیار، گروه حقوق عمومی و اقتصادی، دانشکده حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری حقوق عمومی، گروه حقوق عمومی و اقتصادی، دانشکده حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

https://doi.org/10.48308/eclr.2025.238809.1147
چکیده
توماس پیکتی با طرح ایده مالیات جهانی، موجب شکل‌گیری مباحث و نظریات مختلفی شده است. پیکتی با فرض نابرابری میان نرخ بازده سرمایه و نرخ رشد اقتصادی، بر این عقیده است که سهم سرمایه از درآمد ملی درحال افزایش است و باید برای این موضوع راهکاری ارائه کرد؛ در نتیجه ایده مالیات جهانی را ارائه کرده است. ما در این مقاله با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی، در پی بیان مفهوم مالیات جهانی از منظر توماس پیکتی، انتقادات از نظریه وی و بررسی نحوه اجرای آن هستیم. نتیجه حاصل از بحث این است که مالیات جهانی برای وارد شدن به عرصه اجرا نیازمند پاسخ‌گویی به معضلاتی از قبیل فقدان یک توافق همگانی، فقدان ضمانت اجراهای بین‌المللی لازم، وجود بهشت‌های مالیاتی، عدم امکان تقسیم مالیات اخذ شده در جهان به‌نحو منصفانه، شمول یا عدم شمول مالیات جهانی بر معاملات مالی دولت‌ها و عدم کفایت مالیات جهانی برای دسترسی به برابری در صورت فقدان سایر شرایط برابری‌ساز، است.

کلیدواژه‌ها

مالیات جهانی
توماس پیکتی
برابری
سرمایه
توسعه

عنوان مقاله English

Global Taxation: Concept and Assessment

نویسندگان English

Said Reza Abadi 1
Mohammad Mehdi Shirazi 2
1 Associate Professor, Department of Public and Economic Law, Faculty of Law, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran
2 PhD Student in Public Law, Department of Public and Economic Law, Faculty of Law, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran
چکیده English

Thomas Piketty's proposal of a global tax has sparked various debates and theories. Assuming an inequality between the rate of return on capital and the rate of economic growth, Piketty believes that the share of capital in national income is increasing and that a solution must be provided for this issue, and as a result, he presents the idea of a global tax. In this article, by using a descriptive-analytical method, we seek to express the concept of global taxation from the perspective of Thomas Piketty, criticize his theory, and examine how to implement it. The result is that, in order to be implemented, global tax needs to address issues such as the lack of a global agreement, the lack of necessary international enforcement guarantees, the existence of tax havens, the impossibility of distributing the tax collected in the world fairly, the inclusion or exclusion of a global tax on the financial transactions of governments, and the insufficiency of a global tax to achieve equality in the absence of other equalizing conditions.
Keywords:

کلیدواژه‌ها English

Global taxation
Thomas Piketty
equality
capital
development

  1. منابع

    کتاب

    1. آتش بار، توحید و رضا زمانی، خلاصه و نقد «سرمایه در قرن بیست و یکمِ» توماس پیکتی، چ 1، تهران: مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، 1393.
    2. پیکتی، توماس، سرمایه در سده بیست و یکم، ترجمه ناصر زرافشان، چ 4، تهران: مؤسسه انتشارات نگاه، 1401.
    3. پیکتی، توماس، تاریخ مختصر برابری، ترجمه حسین راغفر و کبری سنگری مهذب، چ 1، تهران: نشر نو، 1402.
    4. والاس، ربکا و مارتین اُرتگا، حقوق بین‌الملل، ترجمه سیدقاسم زمانی و مهناز بهرام‌لو، چ 5، تهران: شهر دانش، 1394.

    مقاله

    1. ابدی، سعیدرضا، «تنظیم مشارکتی مالیات، الگویی جدید در نظام مالیاتی ایالات متحده آمریکا»، فصلنامه تحقیقات حقوقی، د. 18، ش. 71، 1394، صص. 207- 223.

    https://lawresearchmagazine.sbu.ac.ir/article_56215.html

    1. حبیبی، حبیب‌الله و شهرام زرنشان، «نقش و جایگاه گروه ویژه اقدام مالی (FATF) در نظام حقوق بین‌الملل»، مجله پژوهش‌های حقوقی، د. 20، ش. 45، 1400، صص. 299- 322.

    DOI: 10.48300/jlr.2021.129442.

    1. رجبی، سعید، سیدباقر میرعباسی و سهراب صلاحی، «بررسی رویه‌های تحدید حق وتو در شورای امنیت سازمان‌ملل متحد»، فصلنامه تحقیقات حقوقی، د. 25، ش. 99، 1401، صص. 11- 40.

     DOI: 10.29252/jlr.2022.221941.1911.

    1. رستمی، ولی، فاطمه محمدی و مسعود رنجبر، «بررسی حقوقی نقش مالیات بر توسعه سیاسی و دموکراسی»، نشریه مطالعات حقوق عمومی، د. 47، ش. 3، 1396، صص. 601-620.

    DOI: 10.22059/jplsq.2017.211787.1305.

    1. زارعی، محمدحسین و روح‌الله مؤذنی، «مفهوم حقوق اقتصادی عمومی در رویکرد فرانسوی»، فصلنامه تحقیقات حقوقی، ویژه‌نامه شماره 8، بهار 1391، صص. 427- 462.

    https://lawresearchmagazine.sbu.ac.ir/article_56794.html

    1. سرخوش سرا، علی، خدیجه نصرالهی، کریم آذربایجانی و رسول بخشی دستجردی، «تحلیل عوامل مؤثر بر نابرابری درآمدی در ایران در چارچوب دیدگاه‌های توماس پیکتی: رویکرد خود توضیح برداری ساختاری»، فصلنامه علمی پژوهش‌های رشد و توسعه اقتصادی، د. 10، ش. 39، 1399، صص. 29-54. DOI: 10.30473/egdr.2019.46719.5227.
    • شریفی، محسن، «دیوان بین‌المللی دادگستری و تعهدات Erga Omnes»، فصلنامه سیاست خارجی، سال 22، ش. 4، زمستان 1387، صص. 1031- 1051.

    https://fp.ipisjournals.ir/article_9686.html

    • فاکس، هِیزل، «تعریف و منابع حقوق بین‌الملل اقتصادی: حقوق بین‌الملل اقتصادی و کشورهای درحال توسعه (1992)»، ترجمه قنبری جهرمی، محمدجعفر، فصلنامه تحقیقات حقوقی، شماره 25 و 26، بهار و تابستان 1378، صص. 231- 260.

    https://lawresearchmagazine.sbu.ac.ir/article_56893.html

    • قاسمی حامد، عباس، «حقوق اقتصادی»، فصلنامه تحقیقات حقوقی، شماره 70، تابستان 1394، صص. 31- 56.

    https://lawresearchmagazine.sbu.ac.ir/article_56329.html

    • کازرونی، علیرضا، حسین اصغرپور و سیروان طیبی، «تأثیر رشد کند اقتصادی بر نابرابری توزیع درآمد: با تأکید بر فرضیه توماس پیکتی»، فصلنامه پژوهش‌های اقتصادی (رشد و توسعه پایدار)، د. 20، ش. 1، 1399، صص. 23- 50.

    DOI: 20.1001.1.17356768.1399.20.1.1.2.

     

     

    References

    Books

    1. Atashbar, Tohid & Reza zamani, Summary and Critique of Thomas Piketty's "Capital in the Twenty-First Century", 1st edition, Tehran: Research Center of the Islamic Consultative Assembly, 2014. (In Persian)
    2. Piketty, Thomas, A Brief History of Equality, translated by Raghfar, Hossein & Kobra Sangari Mahzab, 1st edition, Tehran: Nashre No, 2023. (In Persian)
    3. Piketty, Thomas, Capital in the Twenty-First Century, translated by Zarafshan, Nasser, 4th edition, Tehran: Negah Publishing Institute, 2022. (In Persian)
    4. Wallace, Rebecca & Martin Ortega, International Law, Zamani translation, Seyyed Ghasem & Mahnaz Bahramlou, 5th edition, Tehran: Shahr Danesh, 2015. (In Persian)

    Articles

    1. Abadi, Saeed Reza, “Participatory Tax Regulation, a New Model in the United States Tax System”, Legal Research Quarterly, Vol. 18, No. 71, 2015, PP. 207-223. (In Persian)

    https://lawresearchmagazine.sbu.ac.ir/article_56215.html

    1. Atadoga, Joy O., Joseph K. Nembe, Noluthando Z. Mhlongo, Adeola O. Ajayi-Nifise, Odeyemi Olubusola, Andrew I. Daraojimba, & Bisola B. Oguejiofor, ”Cross-Border Tax Challenges and Solutions in Global Finance”, Finance & Accounting Research Journal, Vol. 6, No. 2, 2024, PP.252-261, DOI: https://doi.org/10.51594/farj.v6i2.823
    2. Fox, Hazel, “Definition and Sources of International Economic Law: International Economic Law and Developing Countries (1992)”, translated by Ghanbari Jahromi, Mohammad Jafar, Legal Research Journal, No. 25 & 26, Spring & Summer 1999, PP. 231-260. (In Persian) https://lawresearchmagazine.sbu.ac.ir/article_56893.html
    3. Ghasemi Hamed, Abbas, “Economic Law”, Legal Research Journal, No. 70, Summer 2015, PP. 31-56. (In Persian)

    https://lawresearchmagazine.sbu.ac.ir/article_56329.html

    1. Habibi, Habibollah & Shahram Zarneshan, “The Role and Status of the Financial Action Task Force (FATF) in the International Legal System”, Journal of Legal Studies, Vol. 20, No. 45, 2021, PP. 299-322. (In Persian) DOI: 10.48300/jlr.2021.129442
    2. Kazerouni, Alireza, Hossein Asgharpour & Sirvan Tayyibi, “The Effect of Slow Economic Growth on Income Distribution Inequality: With Emphasis on Thomas Piketty’s Hypothesis”, Quarterly Journal of Economic Research (Sustainable Growth and Development), Vol. 20, No. 1, 1399, PP. 23-50. (In Persian) DOI: 20.1001.1. 17356768. 1399.20.1.1.2.
    3. Milanovic, Branko, “The Return of “Patrimonial Capitalism”: A Review of Thomas Piketty’s Capital in the Twenty-First Century”, Journal of Economic Literature, Vol. 52, No. 2, 2014, PP. 127-144, DOI: 10.1257/ jel.52.2.519.
    4. Overesch, M., & H. Wolff, “Financial Transparency to the Rescue: Effects of Public Country‐by‐Country Reporting in the European Union Banking Sector on Tax Avoidance”. Contemporary Accounting Research, Vol. 38, No. 1, 2021, PP. 1616-1642, DOI:10.1111/1911-3846.12669.
    5. Piketty, Thomas, "Putting Distribution Back at the Center of Economics: Reflections on Capital in the Twenty-First Century", Journal of Economic Perspectives, Vol. 29, No. 1, 2015, PP. 67-88, DOI: 10.1257/jep.29.1.67.
    6. Rajabi, Saeed, Seyed Bagher Mir Abbasi & Sohrab Salahi, “A Study of Procedures for Limiting the Veto Right in the United Nations Security Council”, Quarterly Journal of Legal Studies, Vol. 25, No. 99, 2022, PP. 11-40. (In Persian) DOI: 29252/jlr.2022.221941.1911
    7. Rostami, Vali, Fatemeh Mohammadi & Masoud Ranjbar, “A Legal Study of the Role of Taxation on Political Development and Democracy”, Journal of Public Law Studies, Vol. 47, No. 3, 2017, PP. 601-620. (In Persian) DOI: 10.22059/jplsq.2017.211787.1305
    8. Sarkhosh Sara, Ali, Khadijeh Nasrollahi, Karim Azarbaijani & Rasoul Bakhshi Dastjerdi, “Analysis of Factors Affecting Income Inequality in Iran within the Framework of Thomas Piketty’s Views: A Structural Self-Explanation Approach”, Quarterly Journal of Economic Growth and Development Studies, Vol. 10, No. 39, 2019, PP. 29-54. (In Persian) DOI: 10.30473/egdr.2019.46719.5227.
    9. Sharifi, Mohsen, “The International Court of Justice and Erga Omnes Obligations”, Quarterly Journal of Foreign Policy, Year 22, No. 4, Winter 2008, PP. 1031-1051. (In Persian)

    https://fp.ipisjournals.ir/article_9686.html

    1. Zarei, Mohammad Hossein & Moazani, Ruhollah, “The Concept of Public Economic Law in the French Approach”, Journal of Legal Research, Special Issue No. 8, Spring 2012, PP. 427-462. (In Persian) https://lawresearchmagazine.sbu.ac.ir/article_56794.html

    Online Resources

    1. Auerbach, Alan J, “Was Piketty right to call for a wealth tax?” , (last visited 08/15/2025).
    2. Caron, Paul L.,”Thomas Piketty and Inequality: Legal Causes and Tax Solutions”, Emory L. J. Online,

    https://scholarlycommons.law.emory.edu/elj-online/27>. (last visited 02/16/2025).

    1. Giles, Chris, “Piketty findings undercut by errors”, https://www.ft.com/content/e1f343ca-e281-11e3-89fd-00144feabdc0>, (last visited 11/2/2024)
    2. Hsu, Shi-Ling,”The Rise and Rise of the One Percent: Considering Legal Causes of Wealth Inequality”, Emory L. J. Online, https://scholarlycommons.law.emory.edu/elj-online/22>, (last visited 02/16/2025).
    3. OECD, Country-by-country reporting for tax purposes, https://www.oecd.org/en/topics/sub-issues/country-by-country-reporting-for-tax-purposes.html>, (last seen at 10/05/2024).
    4. OECD, Global Minimum Tax,

    https://www.oecd.org/en/topics/sub-issues/global-minimum-tax.html>, (last seen at 10/04/2024).

    1. Piketty, Thomas, Emmanuel Saez & Gabriel Zucman, “Rethinking Capital and Wealth Taxation”, World Inequality Lab, https://wid.world/news-article/rethinking-capital-and-wealth-taxation/>, (last visited 02/16/2025).

فرایند پذیرش مقالات

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما

مجوز دسترسی

بیانیه دسترسی باز

سیاست حق مولف

سیاست سرقت ادبی

سیاست خودآرشیوی