پژوهش های حقوق اقتصادی و تجاری

تحلیل تطبیقی توزیع ریسک و حل اختلاف در قراردادهای EPC و تأثیر آن بر کارایی پروژه‌ها: مطالعه در حقوق ایران، فرانسه، انگلستان و امریکا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

سمیه قاسمی حامد 1
مجتبی قاسمی 2
شهرزاد حدادی 3

1 دانشجوی دکتری، گروه حقوق عمومی، دانشگاه آزاد اسلامی: پردیس بین‌المللی کیش، کیش، ایران.

2 استادیار، دانشکده حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران (نویسنده مسئول)

3 استادیار، دانشکده حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

https://doi.org/10.48308/eclr.2025.240244.1179
چکیده
 
قراردادهای epc به‌عنوان ابزاری کلیدی در اجرای پروژه‌های بزرگ صنعتی و زیربنایی به‌شمار می‌آیند؛ زیرا با تمرکز مسئولیت‌ها در یک پیمانکار، قابلیت کاهش مدت اجرا و بهبود هماهنگی پروژه را فراهم می‌کنند. این پژوهش با رویکرد تحلیلی تطبیقی به بررسی سه محور اصلی «توزیع ریسک»، «سازوکارهای حل اختلاف» و «ضمانت اجراها»، در نظام‌های حقوقی ایران، فرانسه، انگلستان و ایالات متحده می‌پردازد و تلاش دارد رابطه این تفاوت‌های حقوقی را با کارایی اجرای پروژه‌ها روشن سازد. روش پژوهش توصیفی تحلیلی و تطبیقی است که با استفاده از مطالعات کتابخانه‌ای، اسناد فنی قراردادی (شامل اسناد فیدیک) و بررسی رویه‌های حقوقی و تجربیات پروژه‌های نمونه، اجرا شده است. یافته‌ها نشان می‌دهند که شفافیت در توزیع ریسک، وجود نهادهای تخصصی حل اختلاف و چارچوب‌های تضمینی روشن، همگی با افزایش کارایی اجرایی پروژه‌ها رابطه مثبت دارند؛ در مقابل، فقدان مقررات اختصاصی در ایران به ابهام در توزیع ریسک و طولانی شدن فرایند حل اختلاف می‌انجامد که کارایی را کاهش می‌دهد. براین‌اساس، تدوین مقررات بومی برای قراردادهای EPC، تقویت سازوکارهای داوری تخصصی و شفاف‌سازی نظام تضمین‌ها به‌عنوان اقدامات کلیدی پیشنهادی ارائه می‌شوند.

کلیدواژه‌ها

قراردادهای EPC
پروژه‌های عمرانی
ارزیابی تطبیقی
نظام‌های حقوقی
کارآیی پروژه
مدیریت پروژه
اصل کارایی

عنوان مقاله English

Comparative Analysis of Risk Allocation and Dispute Resolution in EPC Contracts and Their Impact on Project Efficiency: A Study in Iranian, French, English, and American Law

نویسندگان English

Somayeh Ghasemi Hamed 1
Mojtaba Ghasemi 2
Shahrzad Hadadi 3
1 Phd Candidate, Department of Public Law, Islamic Azad University: Kish International Branch, Kish, Iran
2 Assistant Professor, Faculty of Law, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran Corresponding Author Email: mojtaba_ghasemi@sbu.ac.ir
3 Assistant Professor, Faculty of Law, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran
چکیده English

EPC (Engineering, Procurement, and Construction) contracts are regarded as a key instrument in the implementation of large-scale industrial and infrastructural projects, as they centralize responsibilities in a single contractor, thereby reducing execution time and improving project coordination. This study, adopting a comparative-analytical approach, examines three main aspects- risk allocation, dispute resolution mechanisms, and remedial measures- within the legal systems of Iran, France, England, and the United States. It further seeks to clarify the relationship between these legal differences and project efficiency. The research employs descriptive, analytical, and comparative methods, drawing upon library resources, contractual instruments (including FIDIC documents), and the review of legal practices and sample project experiences. The findings indicate that clarity in risk allocation, the existence of specialized dispute resolution institutions, and well-defined remedial frameworks are all positively correlated with improved project efficiency. Conversely, the lack of dedicated regulations in Iran leads to ambiguity in risk allocation and prolonged dispute resolution processes, which undermine efficiency. Accordingly, the study proposes the development of localized regulations for EPC contracts, the strengthening of specialized arbitration mechanisms, and the clarification of guarantee systems as key measures to enhance the effectiveness of EPC project implementation.

کلیدواژه‌ها English

EPC Contracts
Civil Projects
Comparative Evaluation
Legal Systems
Project Efficiency
Project Management
Efficiency Principle

  1.  

    کتاب

    1. ابراهیمی، سیدنصرالله؛ مسعودی، فرزاد، قراردادهای EPC در صنعت نفت و گاز: اصول و قواعد حاکم بر قراردادهای EPC با تأکید بر قراردادهای فیدیک. تهران: انتشارات سمت، 1403.

    مقاله

    1. اسدالله‌نژاد رنجبر، آرزو؛ ارجمند، سیدامیرمحمد؛ هداوند، مهدی، «آیین ادعا در نمونه قرارداد EPC فیدیک و مقایسه آن با نمونه اختصاصی صنعت نفت ایران»، دوفصلنامه جستارهای نوین حقوق اداری، سال ۱، شماره ۲، 1400، صص 256-229. 22034/JMEAL.2022.546693.1003
    2. اعرابی، سیدمحمد؛ کرمانشاهی، علی، «کنکاشی در رتبه‌بندی شرکت‌های مهندسی، تدارک و اجرا (EPS)؛ تبیین دستاوردها و مسیر آینده»، نشریه تدبیر، شماره ۲۵۱، 1392.
    3. بزرگ‌پور، علی، «بررسی قرارداد طراحی، تهیه و ساخت با تمرکز بر ویژگی‌های بنیادین آن»، فصلنامه مطالعات علوم اجتماعی، دوره ۳، شماره ۱، بهار ۱۳۹۶، 1396، صص 133-123.

    http://uctjournals.com/farsi/index.php/component/content/article?id=145:archive-socials-6

    1. خانزادی، مصطفی؛ افندی‌زاده، شهریار، «برآورد تأخیر در ساخت پروژه‌های راهسازی بر اثر شرایط آب‌وهوایی با تحلیل فازی–احتمالاتی»، پژوهشنامه حمل‌ونقل، دوره ۸، شماره ۴، 1390. https://civilica.com/doc/326899
    2. رضایی‌زاده، محمدجواد؛ عبدی، صادق؛ برخی، نسیم، «بررسی ریسک‌های قراردادی در شرایط عمومی قراردادهای EPC وزارت نفت و نمونه بین‌المللی FIDIC». فصلنامه حقوق اداری، سال ۷، شماره ۲۲، 1399، صص 147-125. https://qjal.smtc.ac.ir/article-1-586-fa.html
    3. سلیمی، شیده شیدا؛ حاجیان، محمدمهدی؛ علومی یزدی، حمیدرضا، «بررسی توزیع ریسک‌های حقوقی–قراردادی در اسناد EPC کلید در دست وزارت نفت ایران، نشریه 5490 و فیدیک»، فصلنامه مطالعات حقوق انرژی، دوره ۹، شماره ۱، 1402، صص 142-119. 22059/jrels.2023.303545.369
    4. صادقی، محسن؛ گودرزی، حبیب، «بررسی قراردادهای بین‌المللی طراحی، تهیه تجهیزات و ساخت با نگاهی به جایگاه آن در نظام حقوقی ایران»، فصلنامه مطالعات حقوق خصوصی، شماره ۲، 2008، صص. 189-173 20.1.25885618.1387.38.2.9.8
    5. طاهری، یاشار، «رویکردی به ماهیت قرارداد مهندسی، تأمین و ساخت با تکیه بر سند فیدیک و حقوق ایران»، فصلنامه تحقیقات نوین میان‌رشته‌ای حقوق، دوره ۳، شماره ۴، 1402، صص 28-7.
    6. مسعودی، فرزاد؛ ابراهیمی، نصرالله؛ ماندگار، مصطفی؛ زنجبر، مسعودرضا، «اصول حقوقی عمومی حاکم بر قراردادهای مهندسی، تأمین کالا، خدمات و ساخت در صنعت نفت و گاز ایران»، نشریه تعالی حقوق، سال ۱۱، شماره ۱، 1399، صص 177-150. 22034/thdad.2020.242064
    7. نوروزی، محمد، «وفای به عهد در قرارداد EPC یا طراحی و تدارک و ساخت»، فصلنامه قضاوت، شماره ۸۰، 1393، صص. 143-121. https://www.ghazavat.org/article_153527.html

     

     

    References

    Books

    1. Chappell, D, Building Contract Claims, 5th ed, Wiley-Blackwell, 2011.
    2. Ebrahimi, Seyed Nasrollah, & Masoudi, Farzad, EPC Contracts in the Oil and Gas Industry: Governing Principles and Rules with Emphasis on FIDIC Contracts. Tehran: SAMT Publications, 2024. (in Persian)
    3. FIDIC, FIDIC Contracts Guide. Geneva: FIDIC, 2000.
    4. Conditions of Contract for EPC/Turnkey Projects (Silver Book), 1st ed., Geneva: Fédération Internationale Des Ingénieurs-Conseils. 1999.
    5. Kerzner, H. Project Management Metrics, KPIs, and Dashboards. John Wiley & Sons, 2017.
    6. Pickvance, K. Delay and Disruption in Construction Contracts, (3rd ed.). Informa Professional. 2005.
    7. Sears, S. K., Sears, G. A., Clough, R. H., et al., Construction Project Management, John Wiley & Sons, 2015.

    Articles

    1. Ahmed, S. M., Azher, S., Castillo, M., & Kappagantula, P. "Construction delays in Florida: An empirical study", International Journal of Project Management, 20(2), 2002, pp 1-44. https://www.academia.edu/47097404/Construction_Delays_in_Florida_An_Empirical_Study
    2. Arabi, Seyed Mohammad, & Kermanshahi, Ali. "An inquiry into the ranking of Engineering, Procurement, and Construction (EPS) companies: Explaining achievements and future pathways", Tadbir Journal, No. 251, 2013. (in Persian)
    3. Arditi, D., Nayak, S., & Damci, A, "Effect of organizational culture on delay in construction", International Journal of Project Management, 35(2), 2017, 136–147. DOI:1016/j.ijproman.2016.10.018
    4. Asadollah-Nejad Ranjbar, Arezoo; Arjmand, Seyed Amir Mohammad; & Hedayvand, Mehdi, "Claims procedures in the FIDIC EPC standard contract and its comparison with the Iranian oil industry model contract", Journal of New Administrative Law Studies, Vol. 1, No. 2, 2021, pp. 229-256. (in Persian) 10.22034/JMEAL.2022.546693.1003
    5. Assaf, S. A., & Al-Hejji, S. "Causes of delay in large construction projects", International Journal of Project Management, 24(4), 2006, 349–357. DOI:1016/j.ijproman.2005.11.010
    6. Aziz, R. F, "Ranking of delay factors in construction projects after Egyptian revolution", Alexandria Engineering Journal, 52(3), 2013, 387–406. DOI:1016/j.aej.2013.03.002
    7. Aziz, R. F., & Abdel-Hakam, A. A. "Exploring delay causes of road construction projects in Egypt", Alexandria Engineering Journal, 55(2), 2016, 1515-1539. https://doi.org/10.1016/j.aej.2016.03.006
    8. Bozorgpour, Ali. "Analysis of design–procurement–construction contracts with emphasis on their fundamental characteristics", Quarterly Journal of Social Sciences Studies, Vol. 3, No. 1, Spring, 2017. pp. 123-133. (in Persian) http://uctjournals.com/farsi/index.php/component/content/article?id=145:archive-socials-6
    9. Doloi, H., Sawhney, A., Iyer, K. C., & Rentala, S. "Analysing factors affecting delays in Indian construction projects", International Journal of Project Management, 30(4), 2012, 479–489. DOI:1016/j.ijproman.2011.10.004
    10. Elawi, G. S. A., Algahtany, M., & Kashiwagi, D, "Owners’ perspective of factors contributing to project delay: Case studies of road and bridge projects in Saudi Arabia", Procedia Engineering, 145, 2016, 1402–1409.
    11. Gaur, A. S., Ma, X., & Ding, Z. " Perceived home country supportiveness/unfavorableness and outward foreign direct investment from China" Journal of International Business Studies, 49 (3), 2018. pp: 324-345. DOI:1057/s41267-017-0136-2
    12. Gulati, R., & Sytch, M. "Dependence asymmetry and joint dependence in interorganizational relationships", Administrative Science Quarterly, 52(1), 2007, pp 32–69.
    13. Hitt, M. A., Ahlstrom, D., et al. "Institutional effects on strategic alliance partner selection in transition economics: China v. Russia", Organization Science, 15(2), 2004, pp 173–185. DOI:1287/orsc.1030.0045
    14. Inkpen, A. C., & Beamish, P. W., "Knowledge, bargaining power, and instability of international joint ventures", Academy of Management Review, 22(1), 1997, pp 177–202.
    15. Isobe, T., Makino, S., & Montgomery, D. B. "Resource commitment, entry timing and market performance of foreign direct investments in emerging economics: the case of japanese international joint ventures in china", Academy of Management Journal, 43(3), 2000, pp 468-484. https://doi.org/10.2307/1556405
    16. Jo, S. H., Lee, E. B., & Pyo, K. Y, "Integrating procurement management into CCPM: A case study on oil and gas projects", Sustainability, 10(6), 2018, pp 1-22.https://doi.org/10.3390/su10061817
    17. Johanson, J., & Vahlne, J. E. "The mechanism of internationalization", International Marketing Review, 7(4), 1990, pp. 11–24. https://doi.org/10.1108/02651339010137414
    18. Joslin, R., & Müller, R. "The relationship between project governance and project success", International Journal of Project Management, 34(4), 2016, pp 613–626. https://doi.org/10.1016/j.ijproman.2016.01.008
    19. Kabirfar, K., & Mojtahedi, M. "The impact of engineering, procurement and construction (EPC) phases on project performance". Buildings, 9(1), 15, 2019. 3390/buildings9010015
    20. Kale, P., & Singh, H. (2009). "Managing strategic alliances: what do we know now, and where do we go from here", Academy of Management Perspectives, 23(3), 2009, pp 45–62. DOI:1108/sd.2010.05626bad.004
    21. Khanzadi, Mostafa, & Afandizadeh, Shahriar. "Estimation of delays in road construction projects caused by weather conditions using fuzzy–probabilistic analysis", Transportation Research Journal, Vol. 8, No. 4., 2011. (in Persian) https://civilica.com/doc/326899
    22. Koka, B. R., & Prescott, J. E. "Strategic alliances as social capital: A multidimensional view", Strategic Management Journal, 23(9), 2002, pp 795–816. DOI:1002/amj.252
    23. Kotabe, M., Jiang, C. X., & Murray, J. Y. "Managerial ties, knowledge acquisition, and new product market performance", Journal of World Business, 46(2), 2011, pp 166–176. DOI:1016/j.jwb.2010.05.005
    24. Li, J., Xin, K. R., et al, "Building effective international joint venture leadership teams in China", Journal of World Business, 34(1), 1999, pp 52–68. https://doi.org/10.1016/S1090-9516(99)00007-3
    25. Luo, Y, "Are joint venture partners more opportunistic in a more volatile environment", Strategic Management Journal, 28(1), 2007, pp 39-60. https://www.jstor.org/stable/20142420
    26. Malhotra, D., & Lumineau, F. "Trust and collaboration in the aftermath of conflict", Academy of Management Journal, 2011, pp 981-998. DOI:5465/amj.2009.0683
    27. Martens, M. L., & Carvalho, M. M. "Key sustainability factors in project management context", International Journal of Project Management, 35(6), 2017, pp 1084–1102. https://doi.org/10.1016/j.ijproman.2016.04.004
    28. Masoudi, Farzad; Ebrahimi, Nasrollah; Mandegar, Mostafa; & Zanjbar, Masoudreza. "Public legal principles of engineering, procurement, and construction contracts in Iran’s oil and gas industry", Culmination of Law Journal, Year 11, No. 1, 2020, pp 150-177. (in Persian) 22034/thdad.2020.242064
    29. Morgan, R. M., & Hunt, S. D. "The commitment–trust theory of relationship marketing", Journal of Marketing, 58(3), 1994, pp 20–38. https://eli.johogo.com/Class/Morgan.pdf
    30. Norouzi, Mohammad. "Performance of contractual obligations in EPC (Engineering, Procurement and Construction) contracts", Judgment Quarterly, No. 80, 2014, pp. 121-143. (in Persian)

     https://www.ghazavat.org/article_153527.html

    1. Parkhe, A. "Strategic alliance structuring", Academy of Management Journal, 36(4), 1993, pp 794- 829. https://doi.org/10.5465/256759
    2. Reuer, J. J., & Arino, A, "Strategic alliance contracts", Strategic Management Journal, 28, 2007, pp 313-330. https://doi.org/10.1002/smj.581
    3. Rezaeizadeh, Mohammad Javad; Abdi, Sadegh; & Barkhi, Nasim. "Analysis of contractual risks in the general conditions of EPC contracts of the Ministry of Oil and the international FIDIC model", Administrative Law Quarterly, Year 7, No. 22, 2020, pp 125-147. (in Persian) https://qjal.smtc.ac.ir/article-1-586-fa.html
    4. Ruqaishi, M., & Bashir, H. A. "Causes of delay in construction projects in the oil and gas industry in GCC countries", Journal of Management in Engineering, 31(3), 2015. DOI:1061/(ASCE)ME.1943-5479.0000248
    42. Sadeghi, Mohsen, & Goudarzi, Habib. "The Survey of Engineering–Procurement and Construction Contracts; With View to Their Position in Iranian Law", Private Law Studies Quarterly, No. 2, 2008, pp. 173–189. (in Persian) 20.1001.1.25885618.1387.38.2.9.8
    1. Salimi, Shideh Shida; Hajian, Mohammadmehdi; & Oloumi Yazdi, Hamidreza. "Study of Legal-Contractual Risks Distribution in EPC Turnkey Documents of the Oil Industry, 5490 Journal and FIDIC, Energy Law Studies Quarterly, Vol. 9, No. 1, 2023, pp. 119-142. (in Persian) 22059/jrels.2023.303545.369
    2. Sambasivan, M., & Soon, Y. W. "Causes and effects of delays in Malaysian construction industry", International Journal of Project Management, 25(5), 2007, pp 517–526. https://doi.org/10.1016/j.ijproman.2006.11.007
    3. Taheri, Yashar. "An approach to the legal nature of engineering, procurement, and construction contracts with reference to FIDIC documents and Iranian law", Journal of Interdisciplinary Legal Research, Vol. 3, No. 4, 2023, pp 7-28.
    4. Yeo, K. T., & Ning, J. H. "Integrating supply chain and critical chain concepts in EPC projects", International Journal of Project Management, 20(4), 2002, pp 253–262. https://doi.org/10.1016/S0263-7863(01)00021-7

    Thesis

    1. Heidari, Mohammad Reza, EPC Contracts from Economic Law Perspective, L.L.M Thesis, Shahid Beheshti University, 2012. (in Persian)

فرایند پذیرش مقالات

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما

مجوز دسترسی

بیانیه دسترسی باز

سیاست حق مولف

سیاست سرقت ادبی

سیاست خودآرشیوی