تعیین زیان ناشی از نقض حقوق مالکیت فکری مربوط به برندها بر مبنای خسارت واقعی

کرمی, محمد; میردادشی کاری, سیدمهدی; رستمی فر, علی

doi:10.48308/eclr.2025.236065.1065

تعیین زیان ناشی از نقض حقوق مالکیت فکری مربوط به برندها بر مبنای خسارت واقعی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

محمد کرمی ¹ ^¶

سیدمهدی میردادشی کاری ²

علی رستمی فر ³

¹ دانشجوی دکترای حقوق خصوصی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران

² دانشیار، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی: واحد قم، قم، ایران (نویسنده مسئول)

³ استادیار، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی: واحد قشم، قشم، ایران

https://doi.org/10.48308/eclr.2025.236065.1065

چکیده

دارایی‌های نامشهود از جمله علائم، نام‌ها و نشان‌های تجاری برای بسیاری از شرکت‌ها اهمیت فزاینده یافته است. دلیل این اهمیت اعتبار و شهرت تجاری است که تحت عنوان «برند» به مصرف‌کنندگان معرفی می‌گردد. گاه بر اثر نقض حقوق مربوط به این دارایی‌ها ضررهای گزافی به دارندگان این حق وارد می‌آید. قدر مسلّم اینست که نقض برند می‌تواند قیمت‌گذاری، رقابت و موقعیت استراتژیک بازار را بَرهم بزند، زیرا این برندها هستند که سبب تمایز محصول و خدمات در جامعه و نزد مشتریان می‌گردد. در این مورد، دادگاه‌ها از رویکردی پیروی کرده‌اند که در قبال نقض برند، از شدیدترین نوع و در عین حال، شیوه مطلوبِ جبران خسارت استفاده نمایند. به این نحو که آنها به تعیین خسارت واقعی در نظام جبران خسارت استناد کرده‌اند. این نوع تعیین خسارت، با هدف جبران خسارات مالی مستقیمی که دارنده برند در نتیجه نقض حق معنویِ خویش، متحمل شده است، در نظر گرفته می‌شود. خسارت واقعی، برخلاف دیگر شیوه‌های جبران خسارت، هیچ‌گاه جنبه ثابت و از پیش تعیین شده نخواهد داشت. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که خسارت واقعی شامل هرگونه زیان‌های مالی است که به دارنده برند نقض شده تعلق می‌گیرد تا خسارات متحمل شده در نتیجه مستقیم نقض را جبران نماید. هدف از آن نیز بازگرداندن حقوق اولیه به وضعیت مالیِ قبل از نقض حق است، به‌گونه‌ای که در صورت عدم وقوع نقض حق، دارنده برند، هرگز در آن وضعیت قرار نمی‌گرفت.

کلیدواژه‌ها

نقض برند

ارزش برند

خسارت واقعی

رابطه علیت

کمّی سازی زیان

تعیین خسارت

عنوان مقاله English

Determining damages resulting from infringement of intellectual property rights related to brands based on actual damages

نویسندگان English

Mohammad Karami ¹

Seyed Mehdi Mirdadashi Kari ²

Ali Rostami Far ³

¹ PhD. Candidate, Faculty of Humanities, Islamic Azad University: Qom Branch, Qom, Iran

² Associate Professor, Faculty of Humanities, Islamic Azad University: Qom Branch, Qom, Iran

³ Assistant Professor, Faculty of Humanities, Islamic Azad University: Qeshm Branch,

چکیده English

Unseen financial statements from the general public, names and trademarks of many companies of increasing importance. The reason for this is the importance of reputation and trademarks that are introduced to consumers under the title of “brand”. Sometimes the effect of the deduction of rights related to this finance may cause additional damage to the holders of this right. specifically is a brand that can increase value, competitiveness and strategic market position. In this regard, the courts have adopted the previous approach of accepting the most severe type of damages and in the same case, the required form of forced loss of use. In this way, they documented the actual losses in the Gibran system. This type of loss allocation is considered a problem with the aim of compounding the direct financial losses that are incurred as a result of the violation of moral rights. real losses, unlike other forms of forced losses, never had a fixed aspect and were not expected before appointment. The results of this study show that actual losses include any financial losses that are attributed to the losses until the losses are incurred as a direct result of the losses. The aim of this approach is to restore the primary rights to the financial situation before the rights are taken, because in the absence of the rights, the tree can never be settled in those situations.

کلیدواژه‌ها English

brand impairment

brand value

actual loss

causal relationship

loss reduction

loss allocation

کتاب
1. آل رایز، لورا، قانون ثابت برای تثبیت نام تجاری، ترجمۀ منیژه بهزاد، چاپ 1، تهران: سیته، 1381.
2. حمید، عبدالسلام و حمید کامل، حقوق علائم تجاری و مالکیت معنوی، چاپ 1، اهواز: آشناگر اندیشه، 1400.
3. خلیل‌زاده، حمید، قیمت‌گذاری ارزش برند، چاپ 1، تهران: آریا دانش، 1400.
4. سلطانی، حسن، ارزش ویژه برند و ارزیابی مالی برند، چاپ 1، تهران: آفتاب گیتی، 1401.
5. عرفان‌منش، محمدحسین و مرتضی قادری سعید، حقوق رقابت و حقوق مالکیت فکری (با نگرش در رویۀ قضایی امریکا)، چاپ 1، تهران: میراث معنوی، 1403.
6. عسکری، ناهید، نقش برند در سودآوری بانک‌ها، چاپ 1، تهران: موجک، 1395.
7. کاتلر، فیلیپ، مدیریت بازاریابی، ترجمۀ بهمن فروزنده، چاپ 15، اصفهان: آموخته، 1390.
8. کرمی، محمد، ارزشیابی برند در حقوق ایران، چاپ 1، تهران: دادبان، 1399.
9. گروه اینتر برند، فرهنگ واژگان برند، ترجمۀ احمد روستا و کبری سبزعلی یمقانی، چاپ 1، تهران: سیته، 1390.
10. نجفی، حامد و مهسا مدنی، مشارکت در نقض اموال فکری در حقوق ایران و امریکا، چاپ 1، تهران: میزان، 1399.
مقاله
1. اکبری دهنو، میثم و آسیه اکبری، حقوق مالکیت صنعتی: تفسیری بر راهکارهای کیفری قوانین ایران، فصلنامۀ سیاست علم و فناوری، دوره 6، 1392، شماره 1، صص 45-27.
2. حسنی، علی، سیدجلال موسوی بازرگان و محمد قدیری نیا، عملکرد برند، مفهوم‌سازی و اندازه‌گیری، فصلنامۀ گردشگری و اوقات فراغت (دانشگاه علم و فرهنگ)، دوره 1، 1392، شماره 1، صص 38-1.
3. دهقان، سکینه، شیوه‌های پیشگیری و جبران خسارت در نقض حقوق مالکیت فکری (در حقوق ایران و اسناد بین‌المللی)، فصلنامۀ پژوهش‌های حقوقی (شهر دانش)، پاییز 1398، شماره 39، صص 167-141.
4. رجبی، عبدالله، ضمان مدنی ناشی از نقض حق فکری: دعوای مسئولیت یا استیفا؟، فصلنامۀ حقوق اسلامی، دوره چهاردهم، 1396، شماره 55، صص 154-129.
5. روشندل، شهرام و حسین تاجی، بررسی جرائم و مجازات‌های کیفری ناشی از قض حقوق مالیت فکری در ایران و مقایسه آن با اروپا، اولین کنفرانس ملی حقوق، فقه و فرهنگ، ایران، تهران، شناسه مقاله: LAWJC01_114، 1399.
6. مدنی، فاطمه و احمد روستا، تأثیر کیفیت خدمات و تصمیم‌گیری مشتری بر ارزش ویژه شناسه، نشریه چشم‌انداز مدیریت بازرگانی، شماره 1، صص 75-59.
7. مظفری، مصطفی و مریم امینیان، تحلیل حقوقی حمایت از مالکیت برند در برابر استفاده غیرمنصفانه، دوفصلنامۀ علمی پژوهش‌نامه حقوق اسلامی، سال بیست و دوم، بهار و تابستان 1400، شماره اول (پیاپی 53)، صص 312-297.
8. نازی، مهدی، محمود شکرپور، صادق اسمعیلی، منصور حسینی و ابوذر موری، بررسی تقصیر زیاندیده در مسئولیت مدنی، دومین کنفرانس بین‌المللی نوآوری در علوم و تکنولوژی، سنگاپور، 25 آذرماه 1395، صص 435-428.
9. نجفی، حامد، مطالعه تطبیقی مفهوم و کارکرد مالکیت فکری در حقوق ایران و امریکا: تمهیدی برای تغییر، فصلنامۀ علمی پژوهشی حقوق اسلامی، دوره 18، آبان 1400، شماره 70، صص 280-253.
10. نظری، علی و عباس میرشکاری، ارزش شهرت: گفتاری در روش‌های جبران خسارت ناشی از بهره‌برداری تجاری از شهرت دیگری، فصلنامۀ پژوهش‌های حقوقی (شهر دانش)، دوره 21، بهار 1401، شماره 49، صص 199-171.
پایان‌نامه
1. جهانبخش، کیانوش، «ضمانت اجرای نقض حقوق علائم تجاری در ایران و انگلستان»، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، رشته حقوق خصوصی، دانشکده حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، 1388.
2. محمدی، سیدمحمد، «حمایت از حقوق مالکیت فکری در حقوق ایران با مطالعه تطبیقی در حقوق انگلستان»، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، رشته حقوق خصوصی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد بین‌المللی خرمشهر- خلیج فارس، دانشکده علوم انسانی، تابستان 1396.
References

Book
1. Al-Riz, Laura, The Fixed Rule for Establishing a Brand Name, translated by Manijeh Behzad, 1st edition, Tehran: Sitah, 2002. (in Persian)
2. Askari, Nahid, The Role of Brand in Banks' Profitability, ed 1, Tehran: Mojak Publications, 2015. (in Persian)
3. David Tan, The Commercial Appropriation of Fame: A Cultural Analysis of the Right of Publicity and Passing off London: Cambridge University Press, 2017.
4. Gurji, Abolqasem, intellectual rights including copyright, ed. 1, Tehran: Daddgostar Publications, 2017. (in Persian)
5. Hamid, Abdol Salam and Hamid, Kamel, Trademark Law and Intellectual Property, ed. 1, Ahvaz: Ashnagar Andisheh Publications, 2021. (in Persian)
6. Interbrand Group, Brand Vocabulary, translated by Ahmad Rusta and Kobri Sabzali Yamqani, ed 1, Tehran: Site Publishing House, 2018. (in Persian)
7. Karmi, Mohammad, Brand Evaluation in Iranian Law, ed 1, Tehran: Dadban Publications, 2019. (in Persian)
8. Khalilzadeh, Hamid, Brand Value Pricing, Chapter 1, Tehran: Aria Danesh Publications, 2021. (in Persian)
9. Kotler, Philip, Marketing Management, translated by Bahman Faruzandeh, 10th, Isfahan: Amohadeh Publications, 2019. (in Persian)
10. Najafi, Hamed and Mahsa Madani, Participation in Intellectual Property Infringement in Iranian and American Law, 1st Edition, Tehran: Mizan, 2019. (in Persian)
11. Soltani, Hassan, brand equity and brand financial evaluation, ed. 1, Tehran: Aftab Giti Publications, 2022. (in Persian)
Articles
1. Akbari Dehno, Meysam and Asiyeh Akbari, “Industrial Property Rights: A Commentary on the Criminal Solutions of Iranian Laws”, Quarterly Journal of Science and Technology Policy, Volume 6, 2013, No. 1, pp 27-45. (in Persian)
2. Hassani, Ali, Seyed Jalal Mousavi Bazargan and Mohammad Ghadirinia, “Brand Performance, Conceptualization and Measurement”, Quarterly Journal of Tourism and Leisure (University of Science and Culture), Volume 1, 2013, Issue 1, pp 1-38. (in Persian)
3. Dehghan, Sakineh, “Methods of Prevention and Compensation for Violations of Intellectual Property Rights (in Iranian law and international documents)”, Quarterly Journal of Legal Research (Shahr Danesh), Fall 2019, No. 39, pp 141-167. (in Persian)
4. Rajabi, Abdullah, “Civil Liability for Intellectual Property Infringement: Liability Litigation or Redress?”, Islamic Law Quarterly, Volume 14, 2017, No. 55, pp 129-154. (in Persian)
5. Roshandel, Shahram and Hossein Taji, “A study of Crimes and Criminal Penalties Resulting from Intellectual Property Rights Violations in Iran and their Comparison with Europe”, First National Conference on Law, Jurisprudence and Culture, Iran, Tehran, Article ID: LAWJC01_114, 2019. (in Persian)
6. Madani, Fatemeh and Rusta, Ahmed, "Effect of Service Quality and Customer Decision-Making on the Special Value of the Identifier", Commercial Management Perspectives, vol. 9, Sh. 1, June 2019, pp 59-75. (in Persian)
7. Mozaffari, Mostafa and Maryam Aminian, “Legal Analysis of Brand Ownership Protection Against Unfair Use”, Bi-Quarterly Journal of Islamic Law Research, Year 22, Spring and Summer 2021, Issue 1 (53 Consecutive), pp 312-297. (in Persian)
8. Nazi, Mehdi, Mahmoud Shakarpour, Sadegh Esmaili, Mansour Hosseini and Abuzar Mori, “Investigating the Fault of the Victim in Civil Liability”, Second International Conference on Innovation in Science and Technology, Singapore, 15 December 2016, pp 435-428. (in Persian)
9. Najafi, Hamed,” A Comparative Study of the Concept and Function of Intellectual Property in Iranian and American Law: A Preparation for Change”, Islamic Law Quarterly, Volume 18, November 2022, No. 70, pp. 280-253. (in Persian)
10. Nazari, Ali and Abbas Mirshekari, “The Value of Reputation: A Discussion on Methods of Compensation for Damages Resulting from Commercial Exploitation of Another's Reputation”, Quarterly Journal of Legal Research (Shahr Danesh), Volume 21, Spring 1401, No. 49, pp. 199-171. (in Persian)
Thesis
1. Jahanbakhsh, Kianoush, “Enforcement Guarantee for Trademark Infringement in Iran and England,” Master’s Degree Thesis, Private Law, Faculty of Law, Shahid Beheshti University, Tehran, 2009. (in Persian)
2. Mohammadi, Seyyed Mohammad, “Supporting Intellectual Property Rights in Iranian Law with a Comparative Study in English law,” Master's Degree Thesis, Private Law, Islamic Azad University, Khorramshahr International Branch - Persian Gulf, Faculty of Humanities, Summer 2016. (in Persian)