اسباب و آثار حقوقی انحلال قراردادهای تبلیغاتی در بستر فضای‌مجازی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه حقوق پردیس خواهران دانشگاه امام صادق(ع)

2 دانش‌آموخته کارشناسی، دانشگاه امام صادق(ع)

3 دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق نفت‌ و گاز، دانشگاه علم و فرهنگ

چکیده
امروزه به دلیل توسعۀ اینترنت، روابط حقوقی اشخاص دستخوش تغییرات زیادی گردیده‌ است. تا جایی که موضوع بسیاری از قراردادها، تبلیغات در فضای‌ مجازی (به‌خصوص برنامۀ اینستاگرام) است؛ واکاوی و تبیین اسباب انحلال قراردادهای تبلیغاتی و آثار ناشی از آنها از حیث سرنوشت قرارداد و تعهدات متعاقدین سابق، از اهداف این پژوهش است تا طرفین قراردادهای تبلیغاتی به‌عنوان کنشگران صحنۀ فضای‌ مجازی، حقوق و تعهدات خود را از پیش بشناسند. قراردادهای تبلیغاتی، به‌عنوان قراردادهایی عهدی، از لحظۀ تحقق اسباب انحلال (اقاله، فسخ و انفساخ) منحل و آثار آن متوقف و تعهدات طرفین ساقط می‌شود. در انحلال قرارداد تبلیغاتی متضمن تعهد به فعل اصلی، پیش از اجرا، هزینۀ تدارکات انجام‌گرفته از محل پیش‌پرداخت یا پرداخت لاحق از سوی سفارش‌دهندۀ تبلیغ قابل‌وصول است و انحلال چنین قراردادی پس از اجرا، حسب مورد موجب تعلق اجرت‌المثل یا اجرت‌المسمی می‌گردد. انحلال قرارداد تبلیغاتی متضمن تعهد به فعل فرعیِ به نفع طرفین قرارداد پس از اجرای تعهد، متعهد را مستحق اجرت می‌نماید و در تعهد فرعیِ به نفع ثالث، بسته به موجود بودن یا نبودن عین مال پس از انحلال، به ترتیب موجب انتقال عین یا عوض مال به متعهد ازسوی مشروط‌‌له می‌شود. انحلال قرارداد تبلیغاتی متضمن تعهد به ترک فعل، در صورتی‌که شرایط برای اجرا فراهم باشد، اجرت را برای متعهد ثابت می‌نماید. مطالب با استفاده از روش کتابخانه‌ای و با پیمایش در متون و منابع موجود، به شیوه‌ای توصیفی-تحلیلی گردآوری و نگارش شده‌ است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله English

The legal causes and effects of termination in the Contracts for advertising in cyberspace

نویسندگان English

Esmat Golshani 1
Zeinabsadat Banitaba Jeshvaghani 2
زهرا Ganjipour 3
1 Assistant Professor of Law, Imam Sadiq University.
2 Graduated from Imam Sadiq University
3 (Bachelor of Law, Imam Sadiq University
چکیده English

Today, due to the Internet development, legal relationships of persons have been changed insofar as the subject of many contracts is advertising in cyberspace (especially in Instagram). Analysis and explanation of the causes of advertising contracts' termination and its effects on contract as well as parties commitments, is among this research purposes, so that the parties to advertising contracts, as the main cyberspace players, will know their rights and obligations. Advertising contracts, as promissory contracts, are terminated from the occurrence moment of dissolution causes (i.e. mutual revocation, cancellation and automatic cancellation). Therefore, their effects are stopped and parties' obligations are canceled. In dissolution of an advertising contract containing a specific performance commitment, before any performance, costs of procurement can be collected from client's prepayment or paid sums and after performance, according to circumstance, it will result in fair equivalent remuneration or specified payment. Dissolution of the advertising contract including a subsidiary obligation performance will entitle the obligor to remuneration and for those obligations in favour of third parties, depending on the existence or non-existence of the object of property; it causes the transfer of the object or exchange of the property to the obligor, respectively. Dissolution of the advertising contract containing the obligation to omission makes the obligor entitled to remuneration, provided that the conditions for fulfillment are met. This research is done through descriptive-analytical method based on library method and examining the existing texts and resources

کلیدواژه‌ها English

Causes of termination
advertising contracts
rescission
termination by mutual consent
Instagram
فهرست منابع
الف) منابع فارسی
کتاب
1.      امامی، حسن (1368). حقوق مدنی، تهران: اسلامیه.
2.      جعفری لنگرودی، محمد جواد (1378) مبسوط در ترمینولوژی حقوق، تهران: کتابخانه گنج دانش.
3.      سیاح طاهری، محمدحسین(1395). حقیقت مجازی (درباره فضای‌مجازی چه بدانیم و چه بگوئیم؟)، تهران: مرکز ملی فضای‌مجازی.
4.      شهیدی، مهدی (1391). حقوق مدنی 3-تعهدات، تهران: مجمع علمی و فرهنگی مجد، چ 17.
5.      شهیدی، مهدی (1392). سقوط تعهدات. تهران: مجد.
6.      شیروی، عبدالحسین (1398). حقوق قراردادها (انعقاد، آثار، انحلال)، تهران: سمت، چ 3.
7.      صفایی، سیدحسین (1400). دوره مقدماتی حقوق مدنی (قواعد عمومی قراردادها)، ج 2، چ 4، تهران: میزان.
8.      قاسمی‌حامد، عباس (1387). حقوق مدنی (شرایط اساسی شکل‌گیری قرارداد)، تهران: دراک، چ 1.
9.      کاتوزیان، امیرناصر (1376). قواعد عمومی قراردادها، ج 5، تهران: شرکت سهامی انتشار.
10. کاتوزیان، ناصر (1397) دوره مقدماتی حقوق مدنی (اعمال حقوقی قرارداد_ایقاع)، تهران: انتشارات گنج‌دانش.
مقاله
11. ابراهیمی‌ترکمان، ابوذر (1395). «بررسی تطبیقی تاثیر عدم امکان اجرای مفاد قرارداد بر مسئولیت متعهد و ساختار قرارداد در حقوق ایران و انگلیس»، نشریه حقوق تطبیقی، دوره 3، شماره 106، 96-71.
12. ابهری، حمید و زینب، افچنگی (1388). «ماهیت و آثار شرط انفساخ در حقوق ایران». نشریه مطالعات فقه و حقوق اسلامی، دوره 1، شماره 1، 32-7.
13. ابهری، حمید و سام، محمدی و زینب، افچنگی. (1390). «شرط انفساخ و شرایط تحقق آن در حقوق ایران و فقه امامیه»، نشریه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دوره 44،  شماره 2، 52-33.
14. احمدوند، خلیل االله و کیانوش، جهانبخشی (1396). «بررسی فقهی و حقوقی خیار غبن». نشریه مطالعات حقوق، دوره 2، شماره 17، 271-253.
15. اسکندری پسیان، علی‌اصغر (1396). «جایگاه و مبانی انفساخ درنظام حقوقی ایران»، نشریه تحقیقات تطبیقی ایران و بین الملل، دوره 10، شماره 38، 27-1.
16. اسماعیل‌آبادی، علیرضا (1382). «نگاهی به ماهیت حقوقی اقاله و ماهیت آن»، نشریه فقه، دوره 10، شماره 3، 249-219.
17. اصغری آقمشهدی، فخرالدین و سام، محمدی و زهرا، مصطفوی (1393). «شرایط تحقق خیار غبن». نشریه پژوهش‌های فقه و حقوق اسلامی، دوره 10، شماره 37، 36-11.
18. پارساپور، محمد باقر و زهره، افشار قوچانی (1393). «تعذر موقت اجرای تعهد و آثار آن». نشریه دانش حقوق مدنی، دوره 3، شماره 1، 26-13.
19. حیدریان دوان‌آبادی، محمدجواد و رسول، مظاهری کوهستانی (1398). «تحلیل منشا خیار عیب با رویکرد تطبیقی در فقه و حقوق موضوعه». فصلنامه علمی_ترویجی مطالعات فقه اسلامی و مبانی حقوق، دوره 13، شماره 40، 56-31.
20. رحیمی، مرتضی و راضیه، محب پور (1398). «مصادیق تدلیس درجراحی‌ها واعمال افزایش‌دهنده زیبایی». نشریه مبانی فقهی حقوق اسلامی، دوره 12، شماره 23، 90-63.
21. شیروی، عبدالحسین (1377). «فسخ قرارداد در صورت امتناع متعهد از انجام تعهد در حقوق ایران»، مجله مجتمع آموزش عالی قم، شماره 1، 72-49.
22. عزیزیانی، مجید و اسدلله، لطفی و مهدی، احمدی (1394). «جایگاه خیار تخلف شرط و مقایسه آن با خیار تعذر تسلیم در عقود الکترونیک (بررسی مواد 39، 40، 41 قانون تجارت الکترونیک)». نشریه پژوهشنامه حقوق خصوصی عدالت، دوره 2، شماره 3، 22-5.
23. عظیمی، مریم (1389). «بررسی حقوقی شرط به نفع ثالث و علیه ثالث»،  نشریه کانون وکلا، شماره‌های 208 و 209، 137-152.
24. عموزاد، حدیث و قافی، حسین (1399). «مقایسه آثار فسخ، انفساخ و بطلان عقد بیع». نشریه مطالعات حقوق، شماره 4، 56-37
25. محمدی، سام، و عبدالکریمی، هیوا (1395). بررسی جریان خیار در ایقاعات. پژوهش حقوق خصوصی، 5(17 )، 159-179.
26. محمودیان، علی و امین، امانی و روح الله، مرادی (1397). «میزان تاثیرگذاری قاعده لاضرر در تحقق خیار غبن». نشریه تحقیقی حقوق خصوصی و کیفری، دوره 14، شماره 38، 209-191.
27. موسوی سادات، زینب و حسن، عابدیان (1397). «بررسی خیار تدلیس و قوانین مرتبط در حقوق ایران و تطبیق آن با فقه معاصر». نشریه مطالعات علوم اسلامی انسانی، دوره 4، شماره 13، 118-105.
پایان‌نامه‌
28.   انباز، کریم، مقایسه انحلال قرارداد عهدی در حقوق ایران و مصر، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، تهران، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز، 1391.
29.   وامق، محمدرضا، نظام حقوقی آثار انحلال قراردادها در حقوق ایران با نگرشی بر فقه وحقوق انگلستان، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، قزوین، موسسه آموزش عالی کار قزوین، 1392.
قوانین و مقررات
30. قانون‌مدنی (1314)
31. مصوبه کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه برای برخورد با قمارخانه‌های مجازی (5/03/1399)
32. قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات‌های بازدارنده) (1375)
33. قانون ممنوعیت تبلیغات و معرفی محصولات و خدمات غیر مجاز و آسیب ‌رسان به سلامت در رسانه‌‌های ارتباط‌جمعی داخلی و بین‌‌المللی و فضاهای مجازی» (1397)
34. رأی وحدت‌‌رویه شماره ۸۲۱  (20/2/1401) هیأت‌ عمومی دیوانعالی ‌کشور
ب) منابع خارجی
35.الانصاری، الشیخ المرتضی، مکاسب.
 
36.  Belanche, D., Flavián, M. and Ibáñez-Sánchez, S. (2020), "Followers’ reactions to influencers’ Instagram posts", Spanish Journal of Marketing - ESIC, Vol. 24 No. 1.
37.  Dwi Prianti., Desi. (2020).Instagram in Fixingour Everyday Life Experience.International Conference on Social science, Humanities & Education.93-101.
38.  Liaropoulos, A. “A Social Contract for Cyberspace.” Journal of Information Warfare 19, no. 2.2020.
39.  Michel Kelly-Gagnon, Youri Chassin (2011(.  L'influence de la publicité sur la consummation, lnstitut économique de Montréal, les notes Économiques, 284-290.
40.  Obradovic, N., Milosavljevic, I., & Vujovic, M. (2017). Instagarm as a New Platform for Media Content-Students'stance. In The International Scientific Conference eLearning and Software for Education (Vol. 1, p. 181). "Carol I" National Defence University.
41.  Ting, H., Ming, W. W. P., de Run, E. C., & Choo, S. L. Y. (2015). Beliefs about the use of Instagram: An exploratory study. International Journal of business and innovation, 2(2), 15-31.