نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسنده
دکتری حقوق خصوصی دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران
چکیده
از سال ۱۳۸۹ و با تصویب قانون برنامۀ پنجم توسعه، ایجاد تحول در نظام ثبتی ایران به عنوان یکی از سیاستهای کلان نظام قانونگذاری مورد توجه قرار گرفت. با این حال، بررسی فرآیند قانونگذاری نشان میدهد که هرگاه سخن از تحول نظام ثبتی به میان آمده، مقنن عمدتاً دو راهکار کلان را دنبال کرده است: «الکترونیکسازی نظام ثبت» و «انتزاع سازمان ثبت از دستگاه قضا». با وجود این تلاشها، تحول نظام ثبتی به دلیل تمرکز بر وحدت نهاد متولی ثبت، موفقیتآمیز نبوده است. این مسئله پرسشی کلیدی را مطرح میکند: تغییر نگرش از سازمانمحوری به فرآیندمحوری چه تأثیری بر تحول نظام ثبتی ایران دارد؟
این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با گردآوری اطلاعات کتابخانهای و اسنادی، به بررسی مقایسهای دو رویکرد سازمانمحور و فرآیندمحور در ساختار نظام ثبتی ایران و نظامهای حقوقی پیشرفته پرداخته است. یافتهها نشان میدهد مشکل اصلی، غلبه نگرش سازمانمحور است که در آن سازمان ثبت به عنوان نهاد واحد و متمرکز محور طراحی قواعد و فرآیندها قرار گرفته و کارکرد تخصصی حوزههای مختلف ثبت نادیده گرفته شده است. پژوهش پیشنهاد میکند با اتخاذ رویکرد فرآیندمحور و ایجاد نهادهای متکثر متولی ثبت در هر حوزه—املاک، شرکتها، مالکیتهای صنعتی، اسناد و اجرای اسناد لازمالاجرا—میتوان امنیت مالکیت، هویت حقوقی اشخاص و کارکرد اقتصادی و اجرایی نظام ثبت را بهبود بخشید.
کلیدواژهها
عنوان مقاله [English]
A Reflection on the Concept of Transformation in Iranian Registration System in Light of a Shift in Approach to Registration Law
نویسنده [English]
- Soroush Safizade
phd in private law,university of Tehran,Farabi College
چکیده [English]
Since 2010, with the enactment of the Fifth Development Plan, the transformation of Iranian registration system has been regarded as a key policy objective within the national legislative framework. However, an examination of the legislative process indicates that whenever the notion of registration system transformation has been addressed, the legislature has predominantly pursued two major strategies: “digitalization of the registration system” and “detachment of the Registration Organization from the judiciary.” Despite these efforts, the transformation of the registration system has not been successful due to the focus on the unity of the registration authority. This raises a central question: What impact would a shift in perspective from an organization-centric to a process-centric approach have on the transformation of Iran’s registration system?
This study, employing a descriptive-analytical method and based on desk research and documentary research, provides a comparative examination of the organization-centric and process-centric approaches in the structure of Iranian registration system and advanced legal systems. The findings indicate that the primary issue is the predominance of the organization-centric perspective, in which the Registration Organization, as a single centralized entity, serves as the focal point for designing rules and processes, while the specialized functions of the various registration domains are overlooked. The study proposes that adopting a process-centric approach and establishing multiple specialized registration authorities in each domain—real estate, companies, industrial property, notarial documents, and enforcement of executory instruments—can enhance property security, the legal identity of individuals, and the economic and operational efficiency of the registration system.
کلیدواژهها [English]
- Reform of the Registration System
- Organization-Centered Approach
- Process-Based Approach
- Organization for Registration of Deeds and Real Estate
- Restructuring of the Registration System
)